Nauka i kosmosNa czasie

Niebo w październiku 2026: Orionidy 21.10, start MMX, Księżyc przy Plejadach i zmiana czasu

Maksimum Orionidów przypada w nocy 21/22 października, 19.10 wieczorem startuje japońska sonda MMX, a 25 października cofamy zegarki o godzinę. Sprawdziłem daty i godziny dla Polski i ułożyłem kalendarz dzień po dniu.

Piotr Olszewski4 października 2026Aktualizacja: 16.10.202613 min czytania27 źródeł

W skrócie

Drakonidy już minęły: maksimum przypadało w nocy 8/9 października, przy Księżycu oświetlonym w ok. 6%. Kolejna okazja na meteory to Orionidy.
Orionidy: maksimum 21/22 października, ZHR ok. 20, ale przeszkadza Księżyc w ok. 72-78%. Najlepiej po 2:30 nad ranem.
Nów 10.10 o 17:50, pełnia 26.10 o 5:11 - najciemniejsze noce to 8-12 października.
Saturn w opozycji 4.10 - widoczny przez całą noc. Jowisz i Mars rządzą porankami.
Zmiana czasu na zimowy w nocy z 24 na 25 października: o 3:00 cofamy zegarki na 2:00.

Październik 2026 to dobry miesiąc na pierwsze wyjście pod niebo z leżakiem i termosem. Wieczory są już długie (31.10 Słońce zajdzie w Warszawie o 16:13), a jeszcze nie jest mroźno. Sprawdziłem kalendarz Międzynarodowej Organizacji Meteorowej (IMO), fazy Księżyca z timeanddate, miesięczne zestawienia Astronetu i Uranii oraz prognozy NOAA. Wszystkie godziny podaję w czasie polskim.

Kalendarz października 2026 dzień po dniu

Najważniejsze zjawiska w jednym miejscu. Godziny dotyczą centralnej Polski, w innych miastach mogą się różnić o kilkanaście minut.

Data	Zjawisko	Kiedy i gdzie patrzeć
4.10 (nd)	Saturn w opozycji	całą noc, wieczorem nisko na wschodzie, ok. północy wysoko na południu
4.10 (nd)	możliwa słaba burza geomagnetyczna G1 (NOAA)	po zmroku nad północnym horyzontem, raczej tylko na zdjęciach z północy kraju
5.10 (pn)	Księżyc ok. 1° od Marsa	przed świtem, wschód nieba
6.10 (wt)	Księżyc w pobliżu Jowisza	przed świtem, wschód
7.10 (śr)	Księżyc przy Regulusie (Lew); odłączenie Crew-12 od ISS	rano; odłączenie najwcześniej o 7:05
8.10 (czw)	Drakonidy - najlepszy wieczór	od zmroku, radiant wysoko na północnym zachodzie
9.10 (pt)	przewidywane maksimum Drakonidów	ok. 3:00 (01:00 UT)
10.10 (sob)	nów Księżyca	17:50, najciemniejsze noce miesiąca
10-12.10	Mars przechodzi przez gromadę Żłóbek (M44)	przed świtem, przez lornetkę
18.10 (nd)	pierwsza kwadra	18:12
19.10 (pn)	start japońskiej sondy MMX do księżyców Marsa	21:41 (transmisja JAXA)
21/22.10	maksimum Orionidów	po zachodzie Księżyca, najlepiej po 2:30
22.10 (czw)	NOAA przewiduje Kp do 5 (poziom G1)	wieczór i noc, północ Polski
24.10 (sob)	Księżyc ok. 5° od Saturna; Wenus w złączeniu dolnym	wieczór, południowy wschód
25.10 (nd)	zmiana czasu na zimowy	o 3:00 cofamy zegarki na 2:00
26.10 (pn)	pełnia (Księżyc Myśliwych)	5:11
28.10 (śr)	Księżyc zakrywa Plejady	ok. 1:30-4:00
31.10 (sob)	Wenus wraca na poranne niebo	ok. 3° nad horyzontem przed wschodem Słońca

Fazy Księżyca w październiku 2026

Księżyc decyduje o tym, czy zobaczysz cokolwiek słabszego niż jasne planety. Według timeanddate ostatnia kwadra wypadła 3 października o 15:25, a dalej jest tak:

Nów: 10 października, 17:50.
Pierwsza kwadra: 18 października, 18:12.
Pełnia: 26 października, 5:11 (już czasu zimowego). To październikowy Księżyc Myśliwych.

W praktyce najlepsze okno to noce od 8 do 12 października. Wtedy Księżyca nie ma na niebie przez całą noc albo jest wąskim sierpem, który szybko zachodzi.

Drakonidy: rój, który nie każe czekać do rana

Uwaga

Aktualizacja 16.10.2026: Drakonidy już minęły. Opis zostawiam, bo to samo okno (6-10 października) wraca co roku. Na meteory w tym miesiącu zostały Orionidy - opis niżej.

Drakonidy (zwane też Giacobinidami) to okruchy komety 21P/Giacobini-Zinner. Według kalendarza IMO na 2026 rok rój jest aktywny od 6 do 10 października, a maksimum przypada 9 października, przy długości ekliptycznej Słońca 195,4°. Space.com, powołując się na ten kalendarz, podaje godzinę ok. 01:00 UT, czyli 3:00 w Polsce.

Najważniejsza wiadomość: w tym roku nie przeszkodzi Księżyc. Ósmego października jest oświetlony w ok. 6% i zachodzi w Warszawie około 16:58, jeszcze przed zmierzchem.

Drakonidy mają jedną rzadką cechę. Radiant, czyli punkt, z którego zdają się wylatywać meteory, leży w Smoku i u nas nigdy nie zachodzi. Wieczorem stoi bardzo wysoko na północnym zachodzie, więc najlepszy moment to nie środek nocy, tylko wieczór 8 października, zaraz po zapadnięciu zmroku. Tak radzi też tygodniowy przegląd aktywności meteorowej eMeteorNews z 2 października.

Nie nastawiaj się jednak na deszcz meteorów. IMO podaje ZHR (liczbę meteorów na godzinę przy idealnym niebie i radiancie w zenicie) równą 5. W 2026 roku nie przewiduje się wybuchu aktywności, choć ten rój potrafił zaskoczyć - ostatni raz w 2011 roku. Meteory są wolne (ok. 20 km/s), więc łatwo je odróżnić od szybkich Orionidów.

Październikowe roje meteorów: ZHR w maksimum

Orionidy (21.10)

20 meteorów/h

Drakonidy (9.10)

5 meteorów/h

epsilon-Geminidy (18.10)

3 meteorów/h

Źródło: IMO, Meteor Shower Calendar 2026

Orionidy: okruchy komety Halleya pod jasnym Księżycem

Orionidy to pozostałości po komecie Halleya. Według IMO są aktywne od 2 października do 7 listopada, maksimum wypada 21 października, a ZHR wynosi ponad 20. Meteory wpadają w atmosferę z prędkością ok. 66 km/s i często zostawiają świecące smugi.

W 2026 roku warunki są przeciętne. IMO podaje, że w noc maksimum Księżyc będzie oświetlony w 72%, inne zestawienia mówią o 77-80%. To rosnący Księżyc kilka dni po pierwszej kwadrze, więc zachodzi dopiero po północy. Radiant w Orionie wschodzi według National Geographic Polska między 21:20 a 22:00, a najlepsze warunki będą po 2:30, gdy Księżyc zniknie, a radiant będzie już wysoko.

Moja rada: potraktuj Orionidy jak zjawisko na dwie noce, 21/22 i 22/23 października. Aktywność wokół maksimum utrzymuje się na podobnym poziomie przez kilka nocy, a źródła różnią się co do dokładnej godziny szczytu. Realnie, poza miastem, licz na kilka-kilkanaście meteorów na godzinę, a nie na pełne 20.

Planety w październiku 2026: gdzie i kiedy patrzeć

Saturn - gwiazda miesiąca. Opozycja wypada 4 października (12:21 UT), czyli Ziemia jest dokładnie między planetą a Słońcem. Saturn wschodzi o zachodzie Słońca i świeci całą noc w gwiazdozbiorze Wieloryba, z jasnością ok. +0,3-0,4 magnitudo. Pierścienie, które w marcu 2025 roku ustawiły się do nas krawędzią, znów się otwierają. Do ich zobaczenia wystarczy mały teleskop.
Jowisz - w Lwie, jasność ok. -2,0 magnitudo. Według Astronetu na początku miesiąca wschodzi między 1:45 a 2:20, pod koniec już przed północą. To najjaśniejszy punkt porannego nieba.
Mars - przechodzi z Raka do Lwa, jasność ok. +1,0 do +0,8. Wschodzi po północy, pod koniec miesiąca ok. 22:30. Między 10 a 12 października przejdzie przez gromadę otwartą Żłóbek (M44) - to ładny widok przez lornetkę.
Wenus - praktycznie niewidoczna. 24 października przechodzi przez złączenie dolne (między Ziemią a Słońcem), a ostatniego dnia miesiąca pojawi się nisko, ok. 3° nad horyzontem przed świtem.
Merkury - 12 października osiąga największą elongację wschodnią, ale z Polski jest zbyt nisko, żeby go wygodnie zobaczyć.
Uran i Neptun - Uran w Byku (+5,7 magnitudo, lornetka), Neptun w Rybach (ok. +7,8, potrzebny teleskop).

Do tego dwa spotkania z Księżycem warte wyjścia z domu. 24 października wieczorem prawie pełny Księżyc stanie ok. 5° od Saturna. Nad ranem 28 października, mniej więcej między 1:30 a 4:00, Księżyc przejdzie przez Plejady i będzie zakrywał kolejne gwiazdy gromady - choć przy 95% oświetlenia słabsze z nich utoną w blasku.

Czy w październiku będzie zorza?

Krótko: szanse są, ale mniejsze niż w latach 2024-2025. Słońce jest w fazie spadkowej 25. cyklu. Sprawdziłem dane SILSO publikowane przez NOAA: średnia miesięczna liczba plam we wrześniu 2026 wyniosła 60,3, najmniej od stycznia 2022 roku.

Za to jesień sprzyja zorzom. NOAA SWPC przypomina, że wokół równonocy burze geomagnetyczne zdarzają się częściej. Co mówią aktualne prognozy:

Prognoza 3-dniowa NOAA z 3 października: słaba burza G1 prawdopodobna 4 października, z Kp do 4,67 między 3:00 a 6:00 UT. Przyczyną jest szybki strumień wiatru słonecznego z dziury koronalnej.
Prognoza 27-dniowa NOAA z 28 września: podwyższone Kp (do 4) w dniach 4-6 października i 11-14 października (do 3), a najwyższe, Kp 5, na 22 października.

Kp 5 to w Polsce zwykle zorza "aparatowa" - słaba poświata nisko nad północnym horyzontem, którą łatwiej złapać telefonem niż okiem, i to raczej na Pomorzu czy Warmii. Jak czytać te prognozy i jakie Kp jest potrzebne w Twoim regionie, rozpisałem w poradniku zorza polarna w Polsce: jak przewidzieć i gdzie oglądać.

Uwaga

Prognoza 27-dniowa opiera się na powtarzalności dziur koronalnych co ok. 27 dni (tyle trwa obrót Słońca). Nie przewidzi koronalnych wyrzutów masy, które dają największe zorze. Te widać z wyprzedzeniem 1-3 dni, więc sprawdzaj NOAA na bieżąco.

Misje i starty: co się dzieje w kosmosie w październiku

Crew-13 już na stacji. Falcon 9 wystartował 1 października, a kapsuła Dragon zadokowała po 7 godzinach i 55 minutach - to najszybszy lot amerykańskiego statku do ISS. Na pokładzie są Jessica Watkins i Luke Delaney (NASA), Joshua Kutryk (Kanada) i Siergiej Tieterjatnikow (Roskosmos).
Crew-12 wraca. NASA w komunikacie z 3 października podała, że odłączenie od stacji nastąpi najwcześniej 7 października o 1:05 czasu wschodnioamerykańskiego (7:05 w Polsce), a wodowanie u wybrzeży Kalifornii 8 października ok. 11:25 tamtejszego czasu wschodniego (ok. 17:25 w Polsce). W kapsule wraca m.in. Francuzka Sophie Adenot z ESA.
MMX leci po próbki z Fobosa. JAXA wyznaczyła start rakiety H3 na 20 października o 4:41 czasu japońskiego, czyli 19 października o 21:41 w Polsce. Sonda ma dotrzeć do Marsa w drugiej połowie 2027 roku i wieźć francusko-niemiecki łazik Idefix.
Hera tuż przed celem. Europejska sonda ma w październiku wykonać manewry zbliżenia, a w listopadzie dotrzeć do podwójnej planetoidy Didymos - według ESA o miesiąc wcześniej, niż planowano. Zbada skutki uderzenia sondy DART w księżyc Dimorphos z września 2022 roku. Didymos ma ok. 800 m średnicy, Dimorphos ok. 170 m.
Euclid: październikowej premiery nie będzie. Pierwsze pełne wydanie danych (DR1) planowano na październik 2026. ESA rozbiła je na dwie części: DR1-Foundation z obrazami, katalogami i widmami dla ok. 1900 stopni kwadratowych nieba ma się ukazać 12 listopada 2026, a pełne DR1 z produktami do badań kosmologicznych - w połowie 2027 roku.

Zmiana czasu 25 października 2026

Czas zimowy wraca w nocy z soboty na niedzielę, z 24 na 25 października. O 3:00 przestawiamy zegarki na 2:00, więc ta noc ma 25 godzin. Tak wcześnie wypada dlatego, że unijna dyrektywa 2000/84/WE każe kończyć czas letni w ostatnią niedzielę października, a w tym roku to właśnie 25.10.

Dla obserwatora to dobra wiadomość: zmrok przychodzi godzinę wcześniej według zegara. Według wyliczeń przytaczanych przez media w Krakowie 24 października Słońce zajdzie o 17:32, a dzień później o 16:30. Do czasu letniego wrócimy 28 marca 2027 roku. Krótszy dzień czuć zresztą nie tylko pod niebem - jesienią spada też produkcja z paneli, o czym pisałem w tekście fotowoltaika w 2026: czy się opłaca.

Jak się przygotować do obserwacji

Znajdź ciemne miejsce. Otwórz lightpollutionmap.info i poszukaj okolicy w kolorach szarym, niebieskim albo zielonym. Nawet 20-30 km od dużego miasta robi ogromną różnicę.
Daj oczom 20 minut. Tyle trwa przyzwyczajenie się wzroku do ciemności. Każde spojrzenie w ekran telefonu je psuje - włącz tryb czerwony albo przyciemnij ekran do minimum.
Do meteorów nie potrzebujesz sprzętu. Leżak, koc, ciepła herbata. Patrz nie w sam radiant, tylko 30-40° obok - tam smugi są dłuższe.
Aplikacje. Darmowe Stellarium pokaże, gdzie jest Saturn, kiedy zachodzi Księżyc i jak przebiega zakrycie Plejad dla Twojej miejscowości. Przeloty ISS sprawdzisz w Heavens-Above.
Zdjęcia telefonem. Statyw albo oparcie o dach samochodu, tryb nocny, najdłuższa ekspozycja. Co realnie potrafią w nocy nowe smartfony, opisałem w tekście o iPhonie 18 Pro i iPhonie Duo.

Uwaga

Przy okazji: długie jesienne wieczory to więcej godzin z zapalonym światłem i włączonym czajnikiem. Ile to kosztuje, policzysz w tabeli ile prądu zużywa sprzęt w domu.

Więcej tekstów o niebie i misjach znajdziesz w dziale Nauka i kosmos.

FAQ

Kiedy jest maksimum Drakonidów w 2026 roku?

Według kalendarza IMO maksimum przypada 9 października, ok. 01:00 UT, czyli 3:00 w Polsce. Ponieważ radiant w Smoku stoi najwyżej wieczorem, najlepiej obserwować wieczorem 8 października, zaraz po zmroku. Księżyc nie przeszkadza, bo nów jest 10 października.

O której oglądać Orionidy 2026 w Polsce?

Maksimum przypada w nocy z 21 na 22 października. Przez pierwszą część nocy świeci jasny Księżyc (ok. 72-78% tarczy), więc najlepiej wyjść po jego zachodzie, mniej więcej po 2:30, i patrzeć do świtu. Warto spróbować także noc później.

Kiedy jest pełnia w październiku 2026?

Pełnia wypada 26 października o 5:11 czasu polskiego (już zimowego). Nów jest 10 października o 17:50, a pierwsza kwadra 18 października o 18:12.

Czy w październiku 2026 będzie widać zorzę w Polsce?

Możliwe, ale bez gwarancji. NOAA w prognozie 27-dniowej z 28 września najwyższe Kp (5) przewiduje na 22 października, a na 4 października zapowiadała słabą burzę G1. Przy Kp 5 zorza w Polsce zwykle jest widoczna tylko na zdjęciach, nisko nad północnym horyzontem i głównie na północy kraju.

Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2026 roku?

W nocy z 24 na 25 października 2026. O 3:00 cofamy zegarki na 2:00 i śpimy godzinę dłużej. Na czas letni wrócimy 28 marca 2027 roku.

Jaką planetę widać wieczorem w październiku 2026?

Saturna. 4 października jest w opozycji, wschodzi o zachodzie Słońca i świeci przez całą noc w gwiazdozbiorze Wieloryba. Jowisz i Mars pojawiają się dopiero po północy, a Wenus jest schowana w blasku Słońca.

Źródła

Piotr Olszewski

Autor i redaktor Jutroteki. Od lat pisze o technologii, czyta cenniki, regulaminy i dokumenty i liczy, ile naprawdę kosztuje nowoczesność: od kWh w domowym gniazdku po raty za nowy telefon.

Jak pracuję i sprawdzam liczby →

Widzisz błąd w liczbach albo nieaktualną cenę? Napisz - poprawię i oznaczę datę aktualizacji.

Niebo w październiku 2026: Orionidy 21.10, start MMX, Księżyc przy Plejadach i zmiana czasu

Kalendarz października 2026 dzień po dniu

Fazy Księżyca w październiku 2026

Drakonidy: rój, który nie każe czekać do rana

Październikowe roje meteorów: ZHR w maksimum

Orionidy: okruchy komety Halleya pod jasnym Księżycem

Planety w październiku 2026: gdzie i kiedy patrzeć

Czy w październiku będzie zorza?

Misje i starty: co się dzieje w kosmosie w październiku

Zmiana czasu 25 października 2026

Jak się przygotować do obserwacji

FAQ